Zajęcie komornicze – na czym polega i jak działa?

Zajęcie komornicze – na czym polega i jak działa?

Brak spłaty pożyczki, kredytu czy innego zobowiązania może skutkować tak zwanym zajęciem komorniczym. Na czym polega takie rozwiązanie? Kiedy konkretnie trzeba się z nim liczyć? Co może zabrać komornik?

Gdy dłużnik nie spłaca zobowiązania, bank, firma pożyczkowa lub inny wierzyciel, ma prawo wdrożyć procedury umożliwiające ściągnięcie należności. Początkowo są to najczęściej monity, czyli telefoniczne lub pisemne wezwania do zapłaty. Z czasem, jeśli nie przynoszą one rezultatów, nierzetelny płatnik jest zwykle wpisywany do rejestru dłużników, prowadzonego przez biuro informacji gospodarczej. Gdy i to nie zmotywuje go do wykonania płatności, wierzyciel może w końcu skierować sprawę do sądu w celu uzyskania nakazu zapłaty. Brak reakcji na takie pismo sprawia, że dłużnik musi liczyć się z zajęciem komorniczym.

Co to jest zajęcie komornicze i kto go dokonuje?

Jeśli sprawa zaległego długu trafi w końcu na drogę postępowania sądowego, a następnie postępowania egzekucyjnego, sytuacja dłużnika zrobi się już naprawdę poważna. W takim wypadku, ściągnięciem należności zajmie się gwarant wykonania wyroku, czyli komornik sądowy.

Komornik nie ma żadnych kompetencji w zakresie badania słuszności czy poprawności istniejącego zobowiązania, ale dysponuje szerokim zestawem uprawnień i narzędzi pozwalających na egzekucję długu. Gdy otrzyma tytuł wykonawczy, czyli tytuł egzekucyjny opatrzony w klauzulę wykonalności, może przystąpić do ściągnięcia należności na drodze przymusu. W tym celu dokona zajęcia komorniczego, czyli po prostu przejmie część wynagrodzenia, środków na rachunku lub składników majątku dłużnika. Niezależnie o której opcji mowa, będzie wiązać się ona ze stratami finansowymi – majątek zazwyczaj spieniężany jest poniżej swojej rzeczywistej wartości, a za czynności komornicze naliczane są dodatkowe opłaty.

Co może zająć komornik?

Aby ściągnąć należność dla wierzyciela, komornik w pierwszej kolejności będzie próbował pobrać środki z rachunku bankowego dłużnika. Jeśli jednak nie znajdzie na nim wystarczającej kwoty pieniędzy, może dokonać zajęcia komorniczego wynagrodzenia, emerytury czy innych dochodów. W tej sytuacji, nierzetelny dłużnik przez określony czas będzie otrzymywał od państwa lub pracodawcy odpowiednio mniejszy comiesięczny przelew – pozostała kwota będzie przekazywana bezpośrednio do wierzyciela lub komornika.

Jeśli komornik nie jest w stanie wyegzekwować całego długu z dochodów i oszczędności dłużnika, przystępuje do egzekucji z jego majątku. W tej sytuacji może zająć praktycznie dowolny przedmiot, który ma jakąkolwiek wartość. Najczęściej jest to samochód, telewizor, sprzęt AGD, laptop czy inna stosunkowo łatwo zbywalna rzecz. W przypadku większego długu, ma prawo zająć nawet nieruchomość, którą zamieszkuje dłużnik. Niezależnie od rodzaju i wartości przedmiotów objętych egzekucją, komornik spienięża je w ramach ogólnodostępnych licytacji komorniczych.

Należy podkreślić, że istnieje pewien katalog rzeczy, które niezależnie od okoliczności nie mogą zostać objęte zajęciem komorniczym. Zgodnie z przepisami są to między innymi narzędzia pracy dłużnika, ubrania, odznaczenia, dokumenty, czy też urządzenia przeznaczone dla osób niepełnosprawnych (np. wózek inwalidzki).

Zajęcie komornicze: wynagrodzenia za pracę, emerytury, renty

W przypadku egzekucji długu z majątku dłużnika komornik spienięża daną rzecz, a całą uzyskaną kwotę przekazuje wierzycielowi. Proste procedury dotyczą również zajęcia komorniczego konta bankowego: z rachunku pobierana jest po prostu kwota, odpowiadająca wartości zaległego zadłużenia; warto jednak zaznaczyć, że ochronie podlegają oszczędności do równowartości trzykrotności miesięcznej pensji.

W przypadku zajęcia komorniczego wynagrodzenia lub innego rodzaju dochodów, sytuacja jest nieco bardziej skomplikowana. To, jaką sumę będzie pobierał co miesiąc komornik zależy nie tylko od kwoty zadłużenia, ale również od źródła i wysokości dochodów dłużnika. Przy umowie na pełen etat komornik ma prawo zająć maksymalnie 50 proc. miesięcznej pensji (dla długów z tytułu alimentów limit wynosi 60 proc.), przy czym kwota do wysokości minimalnego wynagrodzenia krajowego podlega pełnej ochronie. Umowy zlecenia i o dzieło nie dają takiego zabezpieczenia i mogą wiązać się z zajęciem całej kwoty, ale tylko wówczas, gdy nie stanowią głównego, regularnego źródła dochodu – w przeciwnym razie są chronione tak, jak zarobki z umowy o pracę.

Dłużnikowi będącemu emerytem lub rencistą, komornik może zająć nie więcej niż 25 proc. kwoty świadczenia. Co ważne jednak, sumy o równowartości 50 proc. najniższej emerytury lub renty są wolne od egzekucji i potrąceń.

Zajęcie komornicze – jak sprawdzić swoje zadłużenie?

Niezależnie, czy chodzi o zajęcie komornicze z emerytury, wynagrodzenia czy rachunku bankowego, dłużnik jest o nim informowany listownie przez komornika. W treści pisma wskazane są: wielkość i rodzaj zadłużenia, dane wierzyciela, a także kontakt do komornika. Ten ostatni może w razie potrzeby udostępnić dłużnikowi akta komornicze czy oryginał tytułu wykonawczego. Trzeba jednak pamiętać, że z komornikiem nie można prowadzić jakichkolwiek negocjacji związanych ze spłatą zadłużenia.

Dlatego też, zawsze należy dołożyć wszelkich starań, aby do postępowania komorniczego w ogóle nie doszło.